Gửi con trai yêu quý của bố mẹ,

Có những mối duyên đến rất nhẹ, nhưng ở lại rất lâu.
Con đến với cờ vua cũng như thế.

Bố không nhớ chính xác từ khi nào con bắt đầu yêu bàn cờ. Chỉ nhớ một lần đi siêu thị, khi con mới 4 tuổi, con dừng lại rất lâu trước một bộ cờ vua. Ánh mắt tò mò, rồi háo hức. Bố mang bộ cờ ấy về nhà, dạy con cách đi từng quân, cách nhớ từng vị trí. Điều khiến bố bất ngờ không phải là con học nhanh, mà là con nhớ được toàn bộ các quân cờ một cách tự nhiên, như thể cờ vua đã có sẵn đâu đó trong con.

Từ đó, mỗi ngày bàn cờ lại được mang ra. Ban đầu là những ván cờ với chị gái, với mẹ, rồi với bố. Mỗi khi bố rảnh, con lại kéo bố vào bàn cờ, trung bình mỗi ngày vài ván là chuyện bình thường. Khi ấy, con còn rất nhỏ, bố cố tình nhường con thắng. Không phải vì bố sợ thua, mà vì bố hiểu: một đứa trẻ cần chiến thắng để yêu cuộc chơi trước khi học cách chấp nhận thất bại.

Nhưng không phải ai cũng nhường con. Mẹ và chị đánh thắng con khá thường xuyên. Và mỗi lần thua, con khóc. Con giận dữ, phá đám, không muốn chơi tiếp. Bố không trách con. Bởi cảm xúc khi thua cuộc là một bản năng rất con người. Từ thời nguyên thủy, đi săn mà không có thành quả thì nỗi buồn, sự hụt hẫng đã hình thành. Con cũng không nằm ngoài quy luật ấy.

Vì vậy, trong những ván cờ với bố, bố thường để con thắng cả ba, hoặc thắng hai thua một. Không phải để nuông chiều, mà để gieo trong con tình yêu với cờ vua, trước khi gieo vào con bài học về thua cuộc.

Hơn một năm trôi qua, con đánh cờ với cả nhà. Bố luôn nhường, mẹ và chị thì dừng lại ở mức “biết chơi”. Bố hiểu rằng, nếu muốn con tiến xa hơn, con cần một người thầy giỏi. Thế là bố tìm thầy cho con. Và đúng như bố nghĩ, chỉ sau một thời gian ngắn, trình độ của con đã khác. Mẹ và chị không còn là đối thủ. Ngay cả bố, khi đánh với con, cũng không thể vừa đánh vừa nghĩ chuyện khác như trước. Bố phải suy nghĩ thật sự.

Nhưng điều làm bố vui nhất, không phải là con đánh hay hơn, mà là con thay đổi trong cách đối diện với thắng – thua. Con thua mà không còn bực tức. Con chấp nhận kết quả một cách bình thản. Rockefeller từng viết cho con trai mình rằng: “Thành công lớn nhất không phải là kiếm được bao nhiêu tiền, mà là làm chủ được chính mình.” Khi nhìn con ngồi trước bàn cờ, bố hiểu điều đó sâu sắc hơn bao giờ hết.

Học thầy là nền tảng. Nhưng thi đấu mới là nơi con rèn tâm lý và bản lĩnh. Năm 2025, dù mới học thầy vài tháng, con bước vào giải đấu đầu tiên và đạt thành tích 4 thắng – 4 thua. Đó đã là một khởi đầu đáng trân trọng.

 Đến giải thứ hai, cả nhà lại ra Hà Nội xem con thi đấu. Ngày ấy, bố phải đi công tác ở Quy Nhơn, chỉ có mẹ và chị đưa con đi. Suốt buổi sáng, mẹ nhắn cho bố kết quả từng ván: thắng – thua – hòa. Ván thứ bảy con thua, mẹ nói con đang buồn. Chỉ còn ván cuối.

Bố bay từ Quy Nhơn ra Nội Bài, bắt taxi chạy thẳng về nơi con thi đấu. Đường Thăng Long tắc nghẽn, chú taxi len lỏi qua những con ngõ nhỏ trong làng để kịp giờ. Khi bố đến nơi, buổi chiều gần kết thúc, may mắn là con vẫn chưa đánh ván cuối. Bố mang theo gói bánh ít cho con. Mẹ bảo bố dẫn con xuống sân để con thêm tự tin.

Ván cuối ấy, con ở bàn số 27, vị trí 27 trên tổng số hàng trăm kỳ thủ nhí. Một ván quyết định. Mẹ rất mong con thắng để có kết quả tốt báo với thầy. Bố đứng xa quan sát, không nghe được từng nước đi, chỉ nhìn thấy dáng con ngồi, cách con suy nghĩ.

Khi ván đấu kết thúc, con chạy lên, giơ cao hai tay chào bố mẹ. Bố và mẹ nhìn nhau, cùng nói: “Đấy, thắng rồi.” Con ôm mẹ, nét mặt vẫn vui. Nhưng rồi con nói nhỏ: “Ván đó con thua.”

Khoảnh khắc ấy, bố thấy mẹ buồn hẳn. Còn bố thì không. Vì bố nhìn thấy một chiến thắng khác. Con đã thua ván cờ, nhưng con không thua chính mình. Con vẫn vui, vẫn bình thản, không sụp đổ vì thất bại. Đó là điều bố trân trọng hơn mọi thành tích.

Rockefeller từng dạy con trai rằng: “Nếu con không học được cách đứng vững khi thất bại, thì chiến thắng sẽ sớm rời bỏ con.” Hôm ấy, bố biết con đã bước thêm một bước dài trên con đường làm chủ bản thân.

Con trai à,
Thắng – thua chỉ là kết quả của một ván cờ. Còn bản lĩnh, sự điềm tĩnh, và khả năng chiến thắng chính mình mới là hành trang theo con suốt đời. Giải thưởng sẽ đến khi con đủ giỏi. Nhưng nhân cách và tâm thế thì phải được rèn từ rất sớm.

Bố mẹ không cần con phải luôn thắng.
Bố mẹ chỉ mong con mỗi lần thi đấu lại trưởng thành hơn một chút.

Bình tĩnh.
Tự tin.
Và không ngừng tiến về phía trước.

Bố mẹ yêu con zai rất nhiều.